Avrupalı Havayolları, AB'nin Yeşil Yakıt Kurallarına Karşı Çıkıyor: Maliyetler ve Tedarik Sorunları Baş Gösterdi

Yeşil Yakıt Hedeflerinde Ciddi Engeller

Avrupa'nın en büyük havayolu şirketleri, sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) kullanımına ilişkin Avrupa Birliği (AB) düzenlemelerinin gevşetilmesi için kulis yapıyor. Bu talebin ardında yatan temel nedenler ise, bu alternatif yakıtın piyasadaki yüksek maliyetleri ve tedarikindeki kıtlık olarak öne çıkıyor. Sektör temsilcileri, mevcut planların gerçekçi olmadığını ve ertelenmesi gerektiğini savunuyor.

British Airways'in sahibi IAG, Air France-KLM, Lufthansa, Ryanair ve EasyJet gibi dev şirketleri bünyesinde barındıran Airlines for Europe (A4E) adlı çatı kuruluşu, AB'nin sentetik SAF'lara yönelik zorunlu payını belirleyen kuralların yürürlüğe giriş tarihinin en azından ertelenmesi çağrısında bulunmaya hazırlanıyor. Bu sentetik SAF'lara eSAF adı veriliyor.

Avrupa Komisyonu'nun iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında hazırladığı 'Fit for 55' paketinin bir parçası olarak, hava taşımacılığı sektörünün karbondan arındırılmasında eSAF'ın önemli bir rol oynaması hedefleniyor. Bu doğrultuda, AB havalimanlarında kullanılan toplam yakıt içinde eSAF'ın payının kademeli olarak artırılması öngörülüyor. Mevcut teklife göre, 2030 yılında %0.7'lik bir oran hedeflenirken, bu oran 2035'te %5'e ve 2050'de ise %35'e yükselecek.

Havayolları Geri Adım İstiyor: Maliyetler ve Üretim Kapasitesi Endişesi

Ancak Avrupalı havayolu şirketleri, bu hedeflerin gerçekçi olmadığını düşünüyor. Sektör kaynaklarına göre, havayolları Perşembe günü AB'ye resmi bir çağrı yaparak, eSAF zorunluluğunun başlangıç tarihinin, yani 2030 hedefinin en azından ertelenmesini talep edecek. Hatta bazı kaynaklar, havayollarının eSAF zorunluluğunun tamamen kaldırılması yönünde de görüşmeler yaptığını belirtiyor.

Havayolu endüstrisinin temel argümanı, 2030 yılına kadar piyasada yeterli miktarda eSAF bulunamayacağı yönünde. Mevcut üretim kapasitesi ve yüksek maliyetler göz önüne alındığında, bu hedefe ulaşmanın pek mümkün görünmediği ifade ediliyor. Geleneksel SAF'lar genellikle atık yağ, biyokütle veya diğer geri dönüştürülmüş malzemelerden üretilirken, eSAF'ın üretim süreci farklılaşıyor.

eSAF (Power-to-liquid - PtL) yakıtları, biyokütle dışındaki yenilenebilir kaynaklardan, örneğin rüzgar ve güneş enerjisinden elde ediliyor. Bu süreçte, yenilenebilir enerji ve su kullanılarak hidrojen üretiliyor. Ardından bu hidrojen, karbondioksit (CO2) ile sentezlenerek sentetik gaz (syngas) elde ediliyor ve bu gaz daha sonra yakıta dönüştürülüyor.

Enerji devi BP'nin de belirttiği gibi, meselenin özü maliyet. BP, eSAF'ın henüz geliştirme aşamasında olduğunu ve üretiminin geleneksel jet yakıtının sekiz katına kadar, HEFA veya evsel atık (MSW) bazlı SAF'ların ise iki ila üç katına kadar daha pahalıya mal olabildiğini vurguluyor. BP'nin kendisi de bu pazara girmeyi planlamış ancak daha sonra stratejik bir geri adım atarak petrol ve gaza odaklanmıştı.

Piyasa Etkileri ve Yatırımcı Görünümü

Bu gelişmeler, havacılık sektörünün yeşil dönüşüm yolunda karşılaştığı zorlukları gözler önüne seriyor. Yüksek maliyetler ve tedarik zinciri sorunları, AB'nin iddialı iklim hedeflerine ulaşmasını riske atabilir. Yatırımcılar ve analistler, bu durumun havayolu şirketlerinin karlılıklarını nasıl etkileyeceğini yakından izleyecektir. Özellikle IAG, Air France-KLM ve Lufthansa gibi büyük oyuncuların bu düzenlemelere uyum sağlama çabaları ve maliyet yönetimi stratejileri önem kazanacak.

Bu süreçte, SAF ve eSAF üretimiyle ilgilenen şirketlere yönelik yatırımlar da dikkat çekebilir. Ancak mevcut maliyet farkları, bu alandaki büyük ölçekli yatırımların ertelenmesine veya daha kontrollü ilerlemesine neden olabilir. Yeşil dönüşümün maliyet etkin çözümlerle desteklenmesi, sektörün sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor. Önümüzdeki dönemde, AB'nin havayollarının endişelerine ne ölçüde yanıt vereceği ve sektöre yönelik teşvik mekanizmalarının nasıl şekilleneceği merak konusu.