Pakistan-Afganistan Geriliminde Çin Arabuluculuğu Devreye Giriyor

İran, ABD ve İsrail arasındaki gerilimlerin gölgesinde kalan ancak Orta Doğu'da kaynamaya devam eden bir başka sıcak cephe daha bulunuyor: Pakistan ve Afganistan arasındaki haftalardır süregelen sınır çatışmaları. Son olarak Pazartesi günü ortaya çıkan gelişmeler, tansiyonun ne denli yükseldiğini gözler önüne serdi. Afganistan'ın Taliban yönetimi, Pakistan ordusunu, uyuşturucu bağımlılarının tedavi edildiği bir Kabil hastanesini hedef alan hava saldırıları düzenlemekle suçladı. Saldırılarda dört kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi de yaralandı.

Bu saldırı, iki taraf arasında ortak sınır hattında yaşanan ve Afganistan tarafında dört kişinin ölümüne yol açan çatışmaların ardından geldi. Yıllardır iki komşu ülke arasındaki en ölümcül çatışmalar olarak kayıtlara geçen bu olaylar zinciri üçüncü haftasına girmiş durumda. Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, 27 Şubat'ta Afganistan'a karşı "tam kapsamlı bir savaş" ilan ettiğini duyurmuş ve sınır bölgelerinin yanı sıra başkent Kabil'i de bombalamaya başlamıştı.

Pakistan ordusu nicelik ve nitelik olarak üstün bir güce sahip olsa da, Taliban'ın özellikle Pakistan şehirlerini derinden etkileyen terör eylemleriyle karşı koyma potansiyeli devam ediyor. İslamcı grupların terör saldırıları Pakistan'da neredeyse rutin hale gelmiş durumda ve bu eylemlerin Afganistan'dan desteklendiği yönündeki şüpheler, İslamabad'ın bu savaşa giriş gerekçelerinden biri olarak sıkça dile getiriliyor. Ancak gelinen noktada, Çin doğrudan bir gerilim azaltma çabası içine girerek, iki komşu ülke arasında ateşkesi müzakere etmeye çalışıyor.

Çin'den Diplomatik Hamle

Pekin yönetimi Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Dışişleri Bakanı Wang Yi'nin son günlerde hem Pakistan hem de Afgan mevkidaşlarıyla telefon görüşmeleri gerçekleştirdiğini doğruladı. Durumun kötüleşmeye devam ettiği bir ortamda, Çin'in bu diplomatik manevrası dikkat çekiyor. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Lin Jian, X platformunda yaptığı açıklamada, "Afganistan Özel Temsilcimiz Afganistan ve Pakistan arasında mekik dokuyor. Çin'in Kabil ve İslamabad'daki büyükelçilikleri de her iki tarafla yakın iletişim halinde." ifadelerini kullandı.

Lin Jian, sözlerini şöyle sürdürdü: "Çin, Afganistan ve Pakistan'ın sakin kalmasını, sağduyulu davranmasını, en kısa sürede yüz yüze görüşmelere başlamasını, ateşkesi en erken fırsatta sağlamasını ve anlaşmazlıkları diyalog yoluyla çözmesini umuyor." Bu açıklama, Çin'in bölgedeki artan nüfuzunu ve barışçıl çözüm arayışındaki rolünü pekiştirme çabasını gösteriyor.

Bölgesel İstikrar ve Çin'in Rolü

Son yıllarda Çin, Orta Doğu ve Orta Asya'da diplomatik alanda daha derin adımlar atarken, aynı zamanda bölgedeki ABD'nin geçmişteki müdahaleci politikalarından farklılaşarak "barış yapıcı" rolünü üstlenmeye çalışıyor. Bu durum, Çin'in küresel sahnedeki artan etkisinin bir yansıması olarak görülüyor. Pakistan ve Afganistan arasındaki çatışmaların tırmanması, sadece bölgesel güvenliği değil, aynı zamanda Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi gibi stratejik projelerinin istikrarını da tehdit ediyor. Bu nedenle Pekin'in arabuluculuk çabaları, hem insani kaygılar hem de kendi jeopolitik ve ekonomik çıkarları doğrultusunda atılmış stratejik bir adım olarak değerlendirilebilir.

Piyasa analistleri, bu diplomatik çabaların ne kadar başarılı olacağını yakından izliyor. Bölgedeki tansiyonun düşürülmesi, Brent petrol fiyatları üzerinde dolaylı bir etki yaratabilirken, genel piyasa duyarlılığını da olumlu etkileyebilir. Ayrıca, çatışmaların yoğunlaştığı dönemlerde artan belirsizlik, XAUUSD (Altın) gibi güvenli liman varlıklarına olan talebi destekleyebiliyordu. Ancak Çin'in arabuluculuğu başarılı olursa, bu talebin azalması da söz konusu olabilir. Yatırımcılar, önümüzdeki günlerde yapılacak görüşmelerden çıkacak sonuçlara odaklanmış durumda.