ABD-İran Gerilimi Tırmanıyor: Nükleer Tehditler ve Petrol Piyasasında Dalgalanma
ABD ile İran arasındaki gerilim, nükleer tehdit söylemleri ve diplomatik müzakerelere ilişkin çelişkili raporlarla tırmanırken, bu durum küresel enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açtı.
Bu haber yapay zekâ desteğiyle, birden çok kaynaktan derlenerek hazırlandı; editörümüz okuyup onayladı.
İran, ülkesine yönelik nükleer silah kullanılması tehditlerine sert tepki gösterdi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Kazım Garibabadi, Tahran'ın bu tür bir durumda uluslararası yasal yollarla yetinmeyeceğini ve gerekli önlemleri alacağını belirtti. Bu açıklamalar, ABD'nin İsrail'in baskısıyla İran'daki bir tesise nükleer saldırı seçeneğini değerlendirdiğine dair iddiaların ardından geldi.
Garibabadi, İran resmi haber ajansı IRNA'ya yaptığı açıklamada, nükleer silah tehditlerinin Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'nın (NPT) güvenilirliğini zedeleyeceğini vurguladı. Amerikalı gazeteci Tucker Carlson, 2 Kasım'da Donald Trump yönetiminin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun talebiyle Kazma Dağı'ndaki nükleer tesisi hedef almayı düşündüğünü öne sürmüştü.
Ortadoğu'daki bu gerilim, petrol piyasalarında belirgin dalgalanmalara neden oldu. Brent ham petrolü Salı sabahı 6 doların üzerinde düşüşle 107.24 dolardan 100.80 dolara geriledi, ancak gün içinde 104 dolar civarına toparlandı. OilPrice.com'a göre, bu hareketlilik ABD-İran barış müzakereleriyle ilgili çelişkili raporlarla tetiklendi.
Piyasalar, bir yandan ABD'nin Hürmüz Boğazı yakınındaki Kaysım Adası'na saldırı haberleriyle kısa süreli toparlanırken, diğer yandan İran liderinin müzakerelere izin verdiğine dair Bloomberg'e atfedilen ancak sonradan İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian tarafından farklı yorumlanan haberlerle düşüş yaşadı. Al Jazeera ve Al Araby Al Jadeed'den gelen Washington'ın bir taslak anlaşmayı onayladığı ve nükleer tavizler karşılığında dondurulmuş varlıkların serbest bırakılacağı yönündeki iddialar ise üst düzey bir İranlı yetkili tarafından reddedildi.
OilPrice.com'un aktardığına göre, dokuz aydır süren çatışmalar Ortadoğu'daki petrol sahası hizmet şirketlerinin lojistik maliyetlerini üç katına kadar çıkarırken, yakıt giderleri ikiye katlandı ve işçilik maliyetleri yüzde 40'a varan oranlarda arttı. Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamalar ekipman teslimatlarını zorlaştırıyor ve enerji projelerinin maliyetlerini artırarak potansiyel olarak enerji fiyatlarına ve enflasyona katkıda bulunuyor.
Eski ABD Başkanı Donald Trump da İran'a yönelik sert bir ton benimsedi. Milliyet'in aktardığına göre Trump, İran konusunda "Amacım çok sayıda insanı öldürmek değil ama mecbur kalırsak bunu yapmak zorunda kalacağız" açıklamasında bulundu.