Maduro sonrası çöküş gelmedi ama Venezuela'yı borç masasında yeni bir tehlike bekliyor

Gerçekleşmeyen Çöküş

Yıllarca iktidarda kalan bir lideri devirin; ders kitabı senaryosu enkazdır. Saddam Hüseyin düştüğünde Irak'ın petrol üretimi %36 geriledi, ekonomisi ise neredeyse dörtte bir küçüldü. Dolayısıyla ABD, Nicolás Maduro'yu iktidardan uzaklaştırdığında analistler benzer bir dağılmaya hazırlandı. Ama o senaryo yaşanmadı.

Zorlu koşullara rağmen Venezuela ayakta kaldı. Devlet Başkanı Delcy Rodríguez içeride dengeyi sağladı ve ülkenin petrol sektörünü dikkat çekici bir hızla Amerikan sermayesine açtı. Toparlanma gerçek görünüyordu. Ancak bu kırılgan ivme şimdi tehdit altında ve tehdidin kaynağı Caracas'tan oldukça uzakta duruyor.

Analizi Oku

Tartışmanın Merkezindeki İsim

İhtilafın odağında Centerview Partners ve Matthieu Pigasse adlı Fransız bir finansçı var. Pigasse, Venezuela'nın 170 milyar dolarlık borç yapılandırmasında baş müzakereci koltuğunu ele geçirmek için manevra yapıyor. Bu, dünyanın gördüğü en kritik egemen finansal süreçlerden biri ve doğrudan Amerika'nın enerji güvenliğine bağlı bir mesele.

Piyasa verileri gösteriyor ki Venezuela, yıllarca süren kötü yönetimin petrol gelirlerini kuruttuğu ve Amerikan şirketleriyle yatırımcıları milyarlarca dolar zarara uğrattığı bir dönemin ardından 2017 yılında ulusal borcunu ödemeyi durdurdu. Bu yarayı sarmak, yani ülkenin petrol sanayisi iyileşirken borçlarını ödeyebileceği bir yapı kurmak, tam da Washington'ın ekonomik çıkarına. Fakat geri ödeme ancak yapılandırma inandırıcı bir yol haritası sunarsa işler.

Pigasse bu kalıba uymuyor. America First gündeminin müttefiki değil. Uzun yıllar Fransız Sosyalist Partisi'ne destek verdi ve sahip olduğu medya varlıkları, antisemitik materyal dolaşıma soktuğu iddialarıyla eleştiri topladı. Venezuela geçmişi tedirginliği derinleştiriyor: Pigasse bir zamanlar, sosyalist programıyla petrol sanayisini çökerten ve bugün çözüm bekleyen borç krizini bizzat üreten Hugo Chávez'e danışmanlık yaptı. Üstelik rekabetçi bir ihale ya da teklif çağrısı olmaksızın süreci yönetmeye aday gösterilen kişi o.

Atamanın Arkasındaki Figür

Peki Pigasse bu konuma nasıl geldi? Yanıt Mauricio Claver-Carone. Floridalı bir avukat olan Claver-Carone, kısa bir süre Başkan Trump'ın Latin Amerika özel temsilciliğini yürüttü. Bugün herhangi bir resmi görevi yok. Şu anda, hem CIA hem de Ulusal Güvenlik Konseyi geçmişine sahip ortağı Jessica Bedoya ile birlikte LARA Fund adlı bir özel sermaye şirketini yönetiyor.

Fon Latin Amerika'ya sermaye akıtıyor ve Claver-Carone, ABD'nin Venezuela politikasının tam merkezinde konumlanıyor. Önde gelen bir Amerikan gazetesi onu yakın zamanda "Venezuela'nın gayriresmi ABD valisi" olarak tanımladı ve Caracas ile Washington arasında mesaj taşıdığını aktardı. Herhangi bir yetkisi olmadan Pigasse'ı öne süren de yine Claver-Carone oldu.

Hız mı, Güven mi

Pigasse'ın stratejisi başlı başına bir kıvılcım. Hızlı bir çözüm, ilerleme görüntüsü veren çabuk bir anlaşma peşinde koşması bekleniyor. Oysa bu büyüklükteki bir krizde hız, alacaklıların gerçekten alacaklarını geri almasını sağlamaktan çok daha az önemli. Morgan Stanley, Fidelity Management ve ConocoPhillips gibi Amerikan devleri, görüşmeler aceleye getirilirse milyarlarca dolardan olabilir.

Temiz bir yapılandırma yalnızca Venezuela'ya yaramaz. Yeniden ham petrol pompalayan bir Venezuela, sıradan Amerikalılar için akaryakıt fiyatlarının dizginlenmesine de yardım eder. Pigasse kadar tartışmalı bir ismi bu çabanın kalbine yerleştirmek, yönetim yetkililerinin denetiminde ciddi bir boşluğa işaret ediyor. Başkanın gündemi İran ile meşgulken, bu gayriresmi nüfuzun nereye kadar uzandığını henüz tam kavramamış olabilir.

Akıllı Paranın Takip Ettiği

Yatırımcılar için bu bir fiyat hikayesinden çok bir yapı hikayesi ve asıl risk yapının içinde saklı. 170 milyar dolarlık borcun inandırıcı, düzenli bir yapılandırması zamanla Venezuela arzını harekete geçirebilir ve 2017'den beri temerrüde düşmüş kağıtları taşıyan tahvil sahiplerini ödüllendirebilir. Aceleye getirilen, siyasi olarak gölgelenmiş bir anlaşma ise zararları kalıcı kılar ve piyasaların beklediği petrol toparlanmasını sekteye uğratır.

Önce enerji kompleksini izleyin. Yeniden devreye giren Venezuela üretimi, Brent ve WTI için yavaş ama gerçek bir denge unsuru; toparlanmanın hızı doğrudan ABD benzin maliyetlerine ve daha geniş enflasyon beklentilerine yansıyor. Hisse tarafındaki maruziyet ConocoPhillips ve Venezuela alacakları bulunan diğer şirketler üzerinden işliyor; burada müzakereci güvenilirliğine dair başlıklar, varillerden daha hızlı hareket edebiliyor.

Asıl ipucu tahsili gecikmiş borç masalarında. Temerrüde düşmüş Venezuela tahvillerindeki fiyat hareketi, profesyonel paranın yapılandırmaya ciddi bir yol mu yoksa göstermelik bir adım mı olarak baktığını ele verecek. Yönetişim endişeleri sertleşirse, bu şüphenin siyasi basına ulaşmadan çok önce kotasyonlarda belirmesini bekleyin. Fırsat da tehlike de kalemin sonunda kimin elinde kalacağında yatıyor.