Enerji Şoku Merkez Bankalarını Ateş Hattına Soktu: Faiz Kararları Ne Olacak?

Küresel Piyasalar Enerji Kaosuyla Sınanıyor

Bugün piyasaların odağında, Orta Doğu'daki jeopolitik tansiyonların enerji piyasalarına olan etkisi yer alıyor. Cuma günü ABD Başkanı Trump'ın İran'a yönelik sert açıklamaları, zaten dalgalı olan enerji piyasalarında belirsizliği artırma potansiyeli taşıyor. Bu durum, küresel merkez bankalarını enflasyonist baskılarla mücadele ederken büyüme endişelerini de göz önünde bulundurmaya zorluyor.

Bugün Norveç'ten Şubat ayı ticaret dengesi verileri açıklanacak. Verilerin büyük ölçüde enerji ihracatından etkileneceği öngörülüyor. Ancak son dönemdeki petrol fiyatlarındaki sert yükselişlerin bu rakamlara tam olarak yansımayacağı tahmin ediliyor. Kanada cephesinde ise öğleden sonra Şubat ayı enflasyon rakamları açıklanacak. Bu veriler, haftanın ilerleyen günlerinde yapılacak para politikası toplantısı öncesinde kritik öneme sahip. Piyasa beklentisi, yıllık bazda enflasyonun %1.9 seviyesinde gerçekleşerek Ocak ayındaki %2.3'lük seviyenin altına inmesi ve son 6 ayın en düşüğüne işaret etmesi yönünde. Eğer bu beklenti gerçekleşirse, enflasyon Kanada Merkez Bankası'nın %2'lik hedefinin hemen altında kalacak.

Aynı saatlerde ABD'den Şubat ayı sanayi üretimi verileri de piyasa katılımcılarının dikkatinde olacak. Haftanın ilk önemli para politikası kararı ise Avustralya'dan gelecek. Avustralya Merkez Bankası'nın (RBA) faiz oranını 25 baz puan artırarak %3.85'ten %4.10'a çıkarması bekleniyor. Bu, üst üste ikinci faiz artırımı anlamına gelecek ve piyasaların %80 olasılıkla fiyatladığı bir gelişme. Hafta boyunca Kanada, ABD (Fed), Japonya, İsveç, İsviçre, İngiltere ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) gibi önemli merkez bankalarından faiz kararları bekleniyor.

Asya'dan Güçlü Başlangıç, Gözler ABD Enflasyonunda

Asya piyasaları haftaya Çin'den gelen verilerle güçlü bir başlangıç yaptı. Ocak ve Şubat aylarına ait toplu veriler, piyasa beklentilerinin üzerinde geldi. İki aylık dönemde perakende satışlar yıllık bazda %2.8 artış gösterdi (beklenti %2.5, önceki %0.9). Konut piyasasına ilişkin veriler de olumlu bir tablo çizdi; ev fiyatlarındaki düşüş hız kesti. Şubat ayında yeni konut fiyatları aylık bazda %0.43 gerileyerek, Ocak ayındaki %0.54'lük düşüşe göre daha ılımlı bir seyir izledi. Bu, geçen yıl Nisan ayından bu yana kaydedilen en küçük düşüş oldu. Konut piyasasındaki istikrarın tüketimi canlandırması açısından kritik önemi bulunuyor.

Ocak-Şubat dönemi sanayi üretimi ise yıllık %6.3 arttı (beklenti %5.3, önceki %5.2). Çin ekonomisinin yeni yıla güçlü başlaması, büyüme endişelerini bir miktar hafifletebilir. Ancak genel eğilim, yılın ilerleyen dönemlerinde büyüme ivmesinin tekrar yavaşlaması yönünde. Bu veriler, hükümetin %4.5-5 aralığındaki büyüme hedefiyle uyumlu bir tablo çiziyor.

Jeopolitik cephede ise Trump'ın NATO'ya yönelik uyarıları dikkat çekiyor. ABD Başkanı, Avrupalı müttefiklerin Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin sağlanmasına katkıda bulunmaması durumunda NATO'nun geleceğinin tehlikede olduğunu belirtti. Körfez petrolüne yoğun bağımlılıkları nedeniyle Avrupalı ülkelerin bu kritik su yolunun güvenliğini sağlama sorumluluğu olduğunu vurguladı.

Petrol Fiyatları Yükseliyor, Merkez Bankaları 'Bekle ve Gör' Modunda

Hafta sonu boyunca İran ile ABD arasındaki çatışma daha da tırmandı. Cumartesi günü ABD güçleri, İran'ın petrol ihracatının yaklaşık %90'ını gerçekleştiren Kış Adaları'na saldırarak önemli askeri altyapıyı imha etti. Başkan Trump, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini engellemeye devam etmesi halinde adadaki enerji altyapısının da hedef alınabileceği uyarısında bulundu. Bu durum, çatışmayı daha da alevlendirme ve küresel petrol arzını daha da sıkılaştırma riski taşıyor.

Ateşkes olasılığı düşük görünürken, Körfez ülkeleri her iki tarafı da müzakerelere dönmeye teşvik etmeye çalışıyor ancak henüz bir başarı elde edilemedi. İranlı bazı siyasetçilerin görüşmelere açık olduğunu belirtmesi, nihai kararın dini liderlik ve Devrim Muhafızları'na ait olması nedeniyle temkinli yaklaşılmalı. Petrol fiyatları, hafta sonu yaşanan tırmanışın ardından varil başına 107 USD civarında işlem görmeye başladı. Piyasa, ABD'nin Kış Adaları'na yönelik saldırıları ve İran'ın Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki (BAE) Fuceyra'ya yönelik saldırıları nedeniyle endişeli. Bu saldırılar, bölgeden gelen petrol arzını etkileyerek, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması durumunda bile fiyatların yüksek kalmasına neden olabilir.

ABD'de Fed'in enflasyon göstergesi olan PCE, Ocak ayında aylık %0.4 artışla beklentilere paralel geldi. Ancak Dördüncü Çeyrek GSYİH büyümesi, ilk çeyrekteki %1.4'lük beklentinin oldukça altında, %0.7'ye revize edildi. Bu revizyonun temel nedeni hizmet tüketimindeki zayıflık ve yatırımlardaki düşüş. Net ihracatın katkısı da azalan ticaret açığı nedeniyle negatife döndü. Michigan Üniversitesi'nin Mart ayı öncü tüketici güveni anketinde 1 yıllık enflasyon beklentisi %3.4 olarak açıklandı. Bu, İran savaşı dönemini kısmen kapsayan ilk veri olsa da, anket savaşın sadece ilk haftasını içeriyordu ve ABD benzin fiyatları henüz yükselmemişti.

ABD'de açıklanan Ocak ayı JOLTs raporu, iş açıklarının 6.946 milyon ile beklentilerin (6.700 milyon) üzerinde olduğunu gösterdi. Bu güçlü işgücü piyasası, Fed'e İran çatışmasındaki gelişmeleri izlerken politika faizlerini ayarlama konusunda acil bir baskı olmaksızın hareket etme alanı tanıyor. ABD ve Çinli ticaret heyetleri dün yeni bir müzakere turu için bir araya geldi ve bu ay sonunda Pekin'de yapılacak Xi-Trump zirvesi öncesinde bir anlaşma hazırlığı yapılıyor. Ancak ABD'nin İran ile olan çatışmaya odaklanması nedeniyle Trump, Çin'in Hürmüz Boğazı'nı açmaya yardımcı olmaması durumunda Pekin zirvesini erteleyebileceğini ima etti, bu da bir ilerleme olasılığını zayıflatıyor.

Norveç'te Teknik Hesaplama Komitesi, 2026 yılı için fiyat tahminini %3.0'dan %3.2'ye revize etti. Bu, 23 Mart'ta başlayacak olan ve nominal ücret taleplerini etkileyebilecek mevcut yılın merkez ücret müzakereleri öncesinde önemli bir varsayım. Norges Bank'ın son beklenti anketine göre, işçi sendikaları 2026'da reel ücret artışını ortalama %1.2 bekliyor. Bu gerçekleşirse, nominal ücret artışı %4.4'te kalacak.

İngiltere'de Ocak ayı GSYİH büyümesi beklentilerin altında kalarak %0.0 seviyesinde durdu (beklenti %0.2, Aralık %0.1). Hizmet sektöründeki büyüme durağan seyrederken (%0.0), sanayi üretimi %0.1 azaldı. Yıllık bazda GSYİH %0.8 arttı. İsveç'te işsizlik oranı %8.4 olarak açıklandı. İstihdamda aylık %0.3'lük artış, zayıf Ocak GSYİH verileri göz önüne alındığında olumlu. Çin'de açıklanan Şubat ayı kredi ve para verileri beklentilerin üzerinde geldi. M1 büyümesi %5.9 (önceki %4.9), M2 büyümesi ise %9.0 seviyesinde gerçekleşti. Bu, 2025'te yavaşlayan kredi büyümesinin ardından ılımlı bir toparlanmaya işaret ediyor.

Piyasa Yorumu ve Yatırımcı Beklentileri

Hafta sonuna doğru küresel hisse senetleri zayıf bir seyir izledi. Petrol fiyatlarındaki yükselişin manşetlere taşınmasına rağmen, haftanın sonundaki ana tema 'stagflasyonist' dinamiklere yönelik endişelerdi. Satış baskısı, enerji sektörü dışındaki tüm sektörlerde genel bir düşüşe neden oldu. S&P 500 Cuma günü %0.6, Russell 2000 %0.9 ve Stoxx 600 %0.5 geriledi. Bu sabah ABD vadeli işlemleri yaklaşık %0.4 artış gösterirken, Asya endeksleri hafif düşüşte.

Finansal piyasalarda (FI) ve döviz (FX) cephesinde, Orta Doğu'daki savaşın etkisi sürüyor; faiz oranları yükselirken enflasyon beklentileri de artıyor. Bu hafta RBA, BoC, FOMC, BoJ, Riksbank, SNB, BoE ve ECB gibi önemli merkez bankalarının faiz kararları açıklanacak. Piyasa katılımcıları, merkez bankalarının yüksek petrol fiyatlarının etkisini nasıl değerlendireceğine odaklanacak. Genel beklenti, merkez bankalarının 'bekle ve gör' modunda hareket ederek enflasyon risklerine karşı hazırlıklı olduklarını sinyalini vermeleri yönünde. Petrol fiyatlarının varil başına 107 USD civarında seyretmesi ve arz belirsizliğinin devam etmesi, EUR/USD paritesinde aşağı yönlü risklerin devam ettiğini gösteriyor.