Üretim Sektöründe Enflasyon Kaygıları Pandemiyi Aratmadı, Fed Baskı Altında

Temmuz Ayında Üretim Sektörü Güçlü Büyüme Gösterdi

Temmuz ayında ABD imalat sektörü, beklentilerin üzerinde bir performans sergileyerek son dört yılın en hızlı genişleme hızına ulaştı. Tedarik Yönetimi Enstitüsü'nün (ISM) Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), önceki okumalardan önemli bir sıçrayışla 55.6'ya yükselerek 54.0 olan konsensüs tahmininin oldukça üzerine çıktı. Mayıs 2022'den bu yana görülen en yüksek seviye olan bu rakam, 50'nin üzerindeki okumaların büyümeyi işaret ettiği göz önüne alındığında, güçlü bir toparlanmaya işaret ediyor. Bu ivmelenmenin arkasındaki temel etkenler arasında yeni ihracat siparişlerindeki önemli artışlar, birikmiş işlerdeki yığılma ve üretim seviyelerindeki dikkat çekici 6.3 puanlık yükseliş yer alıyor. ISM verilerine göre, istihdam endeksinin Ağustos 2022'den bu yana en yüksek noktasına tırmanması ve 33 ay sonra ilk kez genişleme dönemine girmesi de pozitif ivmeyi destekliyor.

Enflasyonist Baskılar Pandemi Dönemini Geride Bıraktı

Analizi Oku

Ancak bu ekonomik gücün ardında, kritik enflasyon endişeleri giderek artıyor. Ödenen fiyatlar endeksi hafif bir düşüş gösterse de 71.1 gibi yüksek bir seviyede kalmaya devam ediyor. Bu durum, anket yapılan şirketlerin neredeyse dörtte üçünün 22 aydır süregelen fiyat artışları bildirdiği anlamına geliyor. Satın alma yöneticilerinden gelen yorumlar, jeopolitik belirsizlikler ve tedarik zinciri aksaklıklarıyla mücadele eden birçok kişinin piyasa içindeki aşırı dalgalanmayı gözler önüne seriyor. Bazı yöneticilere göre, mevcut ortam, Covid pandemisinin en yoğun olduğu dönemdeki yaygın aksaklıklardan daha yıpratıcı hissediliyor. Birincil metaller sektöründeki bir yönetici, "Metaller dünyasında normalleşme görünmüyor. Bu durum, yönetilebilir olan koronavirüs pandemisi kaosunu özlememe neden oluyor." diyerek mevcut durumu özetledi. Elektrikli ekipman sektöründen bir yönetici de benzer bir görüşle, "Bu piyasadaki fiyat dalgalanması ve teslimat sürelerindeki uzamalar, pandemi döneminden bile daha kötü." şeklinde konuştu. Bu yönetici, pandemi döneminde fiyat artışları ve stok birikimlerinin kısıtlamalara yol açtığını ancak bu sorunların zamanla stabilize olduğunu belirterek mevcut durumu karşılaştırdı. "Bu sefer ise fiyatlar ve teslimat süreleri için yavaşlama belirtisi göstermeyen tutarlı yükseliş trendlerinden başka bir şey görmüyoruz." diye ekledi. Bu kalıcı yükselen fiyat baskıları, uzayan teslimat programlarıyla birleştiğinde önemli operasyonel zorluklar yaratıyor ve kar marjlarını olumsuz etkiliyor.

Fed'in Faiz Politikası İkilemi

Üretim sektöründeki güçlenme ve yerleşik enflasyonist eğilimlerin birleşimi, ABD Merkez Bankası (Fed) için karmaşık bir tablo oluşturuyor. Piyasa analistleri, güçlü istihdam rakamları ve devam eden fiyat baskılarının, yakın zamanda bir faiz artırımı ihtimalini güçlendirebileceğini öne sürüyor. Geçen yıl faiz indirimlerine yol açan endişe kaynağı olan istikrarlı işgücü piyasası, şimdi daha şahin bir duruşu destekleyen ek bir ağırlık katıyor. Haziran enflasyon verileri, Orta Doğu'daki gerilimin geçici olarak hafiflemesi ve barınma maliyetlerindeki ılımlılaşma sayesinde bir nebze rahatlama sağlasa da, genel enflasyon göstergeleri Fed'in %2 hedefinin oldukça üzerinde seyrediyor. Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) yakın zamanda gösterge faiz oranını %3.5-%3.75 aralığında sabit tutma kararı aldı. Ancak LPL Financial'dan Jeffrey Roach gibi ekonomistler, ticaret ve stok yenilemenin büyümeyi desteklemeye devam etmesi halinde, Fed'in talep kaynaklı enflasyon ve enerji arz endişelerini gerekçe göstererek 16 Eylül'de faizleri artırmak zorunda kalabileceğini öngörüyor. SMBC Nikko Securities Americas'tan kıdemli ABD ekonomisti Troy Ludtka, Kasım 2021'den bu yana en yüksek seviyesine ulaşan imalat üretim endeksindeki artışın, imalat ve inşaat sektörlerindeki güçlü istihdam artışıyla birleştiğinde Fed'i şahin duruşunu sürdürmeye itebileceğine dikkat çekti. Goldman Sachs, üçüncü çeyrek ekonomik büyüme tahminini %2.4'e yükseltti. Bu göstergelere rağmen, piyasa katılımcıları, Fed Başkanı Kevin Warsh'un son belirsiz açıklamalarından etkilenerek Eylül ayındaki bir faiz artırımı konusunda temkinli görünüyor. FOMC'nin yaklaşan toplantısında faiz artışı olasılığı Pazartesi öğleden sonra %64.5 civarındaydı.

Piyasa Yansımaları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

En son ISM imalat anketi net bir mesaj veriyor: ABD ekonomisi şaşırtıcı bir dayanıklılık gösteriyor ancak kalıcı enflasyonist baskılar azalmaktan çok uzak. Bu ikilem, Fed için kritik bir dönemeç yaratıyor. Bir yandan, imalat sektöründeki güçlü büyüme ve istihdam, ekonominin sıkı para politikasına dayanabileceğini gösteriyor. Diğer yandan, özellikle satın alma yöneticilerinin yorumları, fiyat baskılarının derine kök saldığını ve potansiyel olarak hızlandığını, bu da Fed'in %2'lik hedefini uzak bir ihtimal haline getiriyor. Bu durum, birkaç önemli piyasayı doğrudan etkiliyor. İlk olarak, enflasyon beklentilerine duyarlı olan ABD Hazine tahvil getirilerinin dalgalı kalması muhtemel. Yatırımcılar, daha güçlü bir ABD ekonomisi ve potansiyel faiz artışlarının doların çekiciliğini artırabileceği göz önüne alındığında, USD Dolar Endeksi (DXY)'ni yakından izleyecek. İkinci olarak, raporda belirtilen talep ve tedarik zinciri sorunları nedeniyle, bakır ve petrol gibi sanayi üretimiyle bağlantılı emtia fiyatları üzerinde devam eden yukarı yönlü baskı görülebilir. Son olarak, özellikle teknoloji ve büyüme hisseleri gibi faize duyarlı sektörlerdeki hisse senedi piyasaları, Fed'in daha agresif bir faiz artırım yolu çizmesi halinde olumsuz etkilenebilir. Yatırımcılar, politika yönü hakkında daha fazla ipucu için gelecek enflasyon raporlarını ve Fed iletişimini yakından takip etmelidir. Temel risk, Fed'in aşırı sıkılaştırma yaparak büyümeyi baltalaması veya yeterince sıkılaştırmayarak enflasyonun yerleşmesine izin vermesidir.