Yeni Haftaya Bakış (04-08 Mayıs 19. Hafta)

Hızlı özet

• USDJPY 157.05'te açılıyor; geçen hafta Tokyo iki kez müdahale etti, 156-158 bandı artık teknik değil siyasal bir bant.
• BRENT 114.09'a sıçradı (+%7.69); Hürmüz primi ve OPEC+ çatlağı petrol tarafında üst üste binmiş durumda.
• Altın 4,616 dolarda soluklanmaya devam ediyor (-%1.95). DXY de aynı hafta düştüğüne göre baskı dolardan değil, ABD reel faizlerinden geliyor.
• Cuma 12:30 GMT'de açıklanacak NFP haftanın merkezi: beklenti 178K'dan 73K'ya yavaşlama, AHE 0.2'den 0.3'e yükseliyor.
• Pazartesi-perşembe pozisyon hafif, Cuma öncesi nakit ağırlıklı kalmak; veri sonrası iki sepet hazırda beklemek mantıklı.

Bu hafta makro arka plan

Hafta dört ayrı eksenin üst üste bindiği bir tabloyla açılıyor. Birincisi BAE'nin OPEC+'tan ayrılmasıyla başlayan üretici grubu parçalanması. İkincisi Hürmüz Boğazı'nın hâlâ pratikte kapalı kalması. Üçüncüsü Powell'ın veda toplantısının ardından kalıcı şahin tonun ABD getiri eğrisine yansıması. Dördüncüsü Avrupa'nın enerji krizi nedeniyle Rus LNG'sine geri dönmek zorunda kalması. Bu dört eksenin her biri ayrı bir varlık sınıfını tek başına hareket ettirebilecek güçte; üst üste bindikleri için bu hafta korelasyonlar her zamankinden kırılgan.

Bir hafta sonunu kapatırken Tokyo'nun açtığı kapı, bir başkasını Washington'da kapatır. Bu hafta tam olarak öyle.

Geçen hafta Japonya Maliye Bakanlığı 30 Nisan ve 1 Mayıs'ta arka arkaya iki müdahaleyle USDJPY'yi 160.72'den 157.05'e çekti. Aynı dilim içinde BRENT 105.94'ten 114.09'a sıçradı, yani %7.69, ve altın 4,707'den 4,616'ya geriledi. Üç hareket, üç ayrı varlık sınıfında; ama hepsi yan yana kondukça aynı denklemi yazıyor. Dolar dirseğini çekti, jeopolitik primler yüklendi, faiz farkı motoru hâlâ gürlüyor.

Şimdi 19. haftaya, içeride dört yüksek önemli ABD veri bloğuyla, dışarıda Hürmüz Boğazı'ndaki sessizlikle giriyoruz. Sessiz olduğu kadar yanıltıcı bir hafta açılışı; çünkü asıl gerilim Cuma 12:30 GMT'de patlayacak.

Pazartesi sabahı tablosu

Asya kapanışına kadar olan fiyatlama şöyle:

Bu fiyatların altındaki gerçek hikâye, varlıkların bireysel olarak ne yaptığı değil; birbirleriyle nasıl konuştuğu. O yüzden tek tek değil, üç ayrı korelasyon tablosunda okuyacağız.

Birinci korelasyon tablosu: Yen ve petrol aynı denklemin iki yüzü

Önce klasik bağa bakalım. Yen geleneksel olarak risk-off para birimi; petrol ise klasik enflasyon emtiası. İkisi normalde negatif korelasyon vermeli; petrol artarken USDJPY de yukarı, çünkü Japonya net enerji ithalatçısı, ham petrol pahalandıkça yenin ticaret dengesine bindirdiği yük artar.

Geçen hafta tam böyle başladı. BRENT 117.92'yi gördüğünde USDJPY 160.719'u gördü. Ama 30 Nisan akşamı korelasyon kırıldı. Tokyo iki seansta açık piyasaya çıkıp dolar sattı. Yen 350 pip toparladı, petrol yerinde kaldı. Yani makinenin bir dişlisi dışarıdan zorlandı.

Bu durumun bu haftaki anlamı şu: USDJPY 156-158 bandı artık matematiksel değil, siyasal bir bant. İçeride kaldığı sürece her MoF açıklaması, özellikle 6 Mayıs Çarşamba akşamı 23:50 GMT'de yayımlanacak BOJ Para Politikası tutanakları, fiyatın yerine yeni bir taban koyabilir. Eğer Hürmüz tarafından yeni bir kıvılcım gelir ve BRENT 117'yi tekrar görürse, Tokyo'nun savunma hattı bu kez 158'de değil 159'da kurulacak. Çünkü her müdahalenin bir bedeli var. Japonya'nın FX rezervi büyük olsa da her seferinde 50-60 milyar dolar yakılıyor; müdahale eteği bir an gelir, biter.

Yatırımcı için doğal sonuç şu: Yen long pozisyonlarını petrole karşı hedge etmek mantıksız değil. Yen güçlenmesinin gerçek sürdürülebilirliği, BOJ'un Haziran toplantısında politika ayrışmasına gitmesine bağlı; tutanaklar bu hafta o ipucu için ilk pencere olacak.

İkinci korelasyon tablosu: Altın geri çekildi ama yükseliş hikâyesi hâlâ ayakta

Altın haftanın en yanıltıcı varlığı. %1.95'lik haftalık kayıp başlık olarak satar ama tablonun bütününü okumadan bu zarar yanıltır. Çünkü DXY de aynı hafta %0.29 değer kaybetti. Klasik denklemde dolar düşerken altın artmalıydı. Olmadı. Demek ki içeride başka bir şey var, ve o şey büyük ihtimalle reel getiriler.

Powell'ın veda toplantısının ardından yayımlanan dot-plot'taki kalıcı şahin tonla beraber ABD 10 yıllık tahvil getirisi yukarı bastı, reel faizler tırmandı. Reel faiz altının asıl rakibidir; nominal dolar değil. Yani altın bu kez doları değil, getiri eğrisini fiyatlıyordu.

Bu hafta altının yön bulması için iki ayrı koridor açılıyor.

Salı 14:00 GMT'de ABD ISM Hizmet PMI 53.8 (önceki 54.0) ve ISM Prices 70.7 (önceki 70.7) açıklanacak. ISM Prices kritik. 70'in üzerinde takılı kalıyor; bu hizmet sektöründe enflasyonun yapışkan olduğunu gösterir. Fed için baş ağrısı, altın için reel faiz lehinde rüzgar. 70 altına gevşerse Fed'in indirim takvimi öne kayar, altın 4,700 direncini test eder.

Cuma 12:30 GMT'de NFP 73K beklentisi geliyor (önceki 178K). Aşağı yönde bir sürpriz, mesela 40K veya altı, stagflasyon hikâyesini açar. Stagflasyon altının en sevdiği makro çevredir: faiz artırılamaz çünkü büyüme zayıf, enflasyon düşmez çünkü ücret tarafı sıkı. Ortalama Saatlik Kazançlar zaten 0.2'den 0.3'e yüksek beklentide; bu kombinasyon (zayıf NFP ve güçlü AHE) altın için ideal kavşak.

Market Compass'ın 2 Mayıs okuması altın için %88 güvenle yükseliş yönlü duruyor; destek 4,550, direnç 4,700. Bu hafta bu iki seviyenin biri kırılırsa, ortalama 60-70 dolarlık ek hareket gelir. Risk-ödül buradan tekrar bakılmalı.

Üçüncü korelasyon tablosu: Petrol, OPEC+ çatlağı ve Hürmüz primi

BRENT'in geçen haftaki sıçrayışı tek bir manşetin ürünü değil. Üç katmanlı bir hikâye.

Birinci katman, BAE'nin OPEC+'tan ayrılmasıyla başlayan üretici grubu parçalanması. UAE artık Suudi disiplinine bağlı kalmıyor; bu kartelin marjinal arz aracını topal bırakır. İkinci katman, Hürmüz Boğazı'nın hâlâ pratikte kapalı olması; küresel petrol akışının yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçer. Üçüncü katman, Avrupa'nın enerji krizinde Rus LNG'sine geri dönmek zorunda kalması; arz çeşitlendirme tezi tersyüz olmuş durumda.

Bu hafta petrolün takip edilecek ana sayısal verisi Çarşamba 14:30 GMT'de açıklanacak EIA ham petrol stokları. Önceki çekiliş 6.234 milyon varil. Yani Amerikan stokları geçen hafta hızla eridi. Tekrar negatif gelirse BRENT 117 hedefine geri döner ve bu kez Yen tarafı daha zor müdahale edebilir; çünkü Tokyo iki günde iki kez bayrak yarıya çekti, üçüncü hamlenin maliyeti hem siyasi hem finansal olarak ağırlaşır.

Petrolün ikinci sinyal noktası, Cuma 17:00 GMT Baker Hughes sondaj kuyu sayısı. 408 önceki rakam; düşüş gelirse arz tarafında orta vadeli sıkışma sürüyor demektir. Bu, petrol yükseliş tezini cumartesiye taşıyacak son halka olur.

İlginç bir not: petrol bu kadar güçlü bir haftalık çıkış yaparken, altın aynı tabloda eridi. Halbuki ikisi enflasyon koruması olarak akademik literatürde aynı sepette gezer. Demek ki bu hafta piyasa, jeopolitik priminin bir kısmını altından çekip petrole yatırdı. Bu rotasyonun tersine döneceği ilk yer NFP cuması olabilir; özellikle veri Fed'i indirime zorlarsa.

Volatilite ve dış sinyaller

Hafta sadece ABD verisiyle yönlenmeyecek. İki risk göstergesi ve bir Asya verisi tabloya eklenmeli.

VIX şu sıralar 18-20 bandında, yani sakinlik bölgesinde. Tarihsel olarak NFP haftalarında ortalama 2-3 puanlık tırmanış normaldir; 22 üstüne sıçraması alarm sinyalidir, 16 altına çekilmesi ise piyasanın NFP'ye fazla rahat baktığının işareti. Bu da kendi başına ters yönlü bir risk yaratır.

MOVE Index, tahvil tarafının VIX'i; yani ABD tahvil oynaklığını ölçer. Powell sonrası getiri eğrisindeki şahin ton MOVE'u yüksek tuttu. Hafta içinde MOVE artarken altının düşmesi, başta dediğimiz "altın doları değil, reel faizi fiyatlıyor" tezinin ek doğrulamasıdır. Cuma NFP zayıf gelirse MOVE'un ilk olarak düşmesi, sonra altın ralisi gelmesi tipik sıralamadır.

Çin tarafında Çarşamba 01:45 GMT'de Caixin Hizmet PMI gelecek. Çin tüketim talebi petrol fiyatları için arz tarafının dışındaki tek büyük talep ipucu. PMI'ın 50 üzerinde kalması BRENT'in 114 üstündeki seviyeleri korumasına yardım eder; 50 altına kayması Hürmüz primine rağmen petrolde kâr satışları tetikleyebilir.

Haftanın takvimi: bir bakışta

Pazartesi sakin geçer. Avrupa imalat PMI'ları sabah 08:00 GMT sularında çıkar, Fransa'nın 50'den 52.8'e sıçraması bekleniyor. ABD tarafında 14:00 GMT Factory Orders ve akşam 16:50 GMT FOMC Williams konuşması var. Williams, Powell sonrası Fed çizgisini test eden ilk sinyal. Şahin tona kayarsa DXY 98 üzerine itilir.

Salı haftanın ilk önemli veri günü. 12:30 GMT'de Lagarde konuşur, 13:45 GMT'de S&P Global Hizmet PMI gelir, 14:00 GMT'de ISM, JOLTS ve New Home Sales eş zamanlı çıkar. Sadece bu pencere bile haftanın yönünü bir adım öne çekebilir. JOLTS önceki 6.882 milyon, beklenti 6.87 milyon. 6.5 milyon altı düşüş "iş gücü piyasası soğuyor" anlatısını besler ki bu zaten son haftaların baskın temasıydı.

Çarşamba sabahı 08:00 GMT'de Avrupa hizmet PMI'ları geliyor. Eurozone 47.4 daralma bölgesinde duruyor; sayı 47'nin altına kayarsa ECB güvercinleşmesi hızlanır. 12:15 GMT'de ABD ADP istihdam, 14:30 GMT'de EIA ham petrol stokları. Akşam 23:50 GMT'de BOJ tutanakları.

Perşembe haftanın daha sakin günü. 12:30 GMT'de Initial Jobless Claims (önceki 189K, beklenti 203K) ve Unit Labor Costs (önceki %4.4, beklenti %2.5). İkincisi gelirse Fed için iyi haber; ücret enflasyonu yumuşuyor demek olur. Akşam Schnabel ve Williams konuşmaları.

Cuma günü tüm hafta bu güne yazıldı. 07:00 GMT Lagarde, 12:20 GMT BoE Governor Bailey, 12:30 GMT NFP bloğu, 14:00 GMT Michigan Sentiment. NFP forecast 73K, önceki 178K, işsizlik %4.3'te sabit. AHE 0.2'den 0.3'e yükselmesi bekleniyor.

NFP senaryo tablosu

Şu tabloyu her yatırımcı cüzdanına koymalı:

Tablonun en kritik satırı en alttaki. Negatif NFP'nin petrole iki dalgalı tepki vereceğini görmek önemli; ilk reaksiyon resesyon kaygısıyla aşağı, ikinci dalga Fed cut umuduyla risk-on rotasyonu ve jeopolitik primin tekrar yüklenmesiyle yukarı. Burada zamanlama her şey.

Korelasyonlar ne diyor

Geleneksel piyasa kitabında bilinen üç bağ var.

DXY ve altın negatif korelasyonu klasik. Geçen hafta ikisi de düştü; bu kırılma ya geçici bir gürültü, ya yapısal bir değişimin ilk işareti. Eğer bu hafta NFP zayıf gelir ve DXY 97 altına çakılırken altın 4,700'ü kıramazsa, ikinci ihtimal güçlenir; piyasa altını artık geleneksel "anti-dolar" değil, "anti-getiri" olarak fiyatlıyor demek olur.

USDJPY ve UST 10-yıl getirisi pozitif korelasyonu. Bu motor hâlâ çalışıyor. Geçen haftaki müdahale onu sadece bastırdı, kapatmadı. Faiz farkı diferansiyeli pozitif kaldıkça USDJPY'nin doğal yönü yukarı; 156-158 bandı sahte tabandır.

Petrol ve SP500 korelasyonu son üç ayda nötr çıkıyor. Eskiden enerji şoku borsa için negatifti; ama mevcut fiyat artışları talep değil arz şoku kaynaklı. Yani şirket marjlarına yansıyana kadar indekslerde panik dalgası yok. Bu hafta bu korelasyonun değişeceği gün, NFP'nin Fed'i daha sıkışık bir köşeye iteceeii bir veri seti olabilir.

Bitcoin tablonun içine son zamanlarda ilginç bir şekilde girdi. BTC haftalardır 78-79 bin bandında konsolide oluyor. Bu konsolidasyon kripto özelinde değil; risk-on/risk-off makinesinin bir parçası olarak çalışıyor. NFP zayıf gelirse Fed indirim umudu BTC'yi dolaylı yoldan iter; çünkü reel faizlerin düşmesi BTC için, altın için olduğundan daha hızlı bir alımcı yaratır. 80,000 üstüne çıkarsa "100 bin yeniden konuşulur" söylemi momentum bulur.

Yatırımcının Pazartesi çantasına ne koymalı

Üç katmanlı bir yaklaşım hafta için anlamlı görünüyor.

Salı'ya kadar pozisyon hafif. ISM ve JOLTS bloğu öncesi büyük yön bahsi açmak, veri sürpriziyle anlık zarar yazma riskini taşıyor.

Çarşamba kademeli olarak girilebilir. ADP ve EIA bloğu sonrası NFP yönü hakkında yüzde altmış yetmiş güven oluşur. Petrol ve altın için ilk teknik tetik bu noktada anlamlı.

Perşembe pozisyon yarısını çekmek. Cuma sabahı NFP öncesi piyasa nakit ağırlıklı çalışır; ucuza kâr alıp veriye serbest beklemek mantıklı.

Cuma sonrası iki yön de açık. NFP zayıf gelirse altın long, USDJPY short, BTC long sepeti çalışır. Güçlü gelirse DXY long, EURUSD short, Nasdaq short hedge sepeti devreye girer. İki sepet de hazır beklemeli; karar verisi açıklandıktan sonra alınmalı.

Son söz

Bu hafta sakinlikle başlayıp gürültüyle kapanacak bir hafta. Pazartesi açılışını okurken sayıların kendisinden çok, sayıların arasındaki bağlara bakmak gerek. Yen 157'de duruyor olabilir ama BRENT 114'te durduğu sürece bu denge kırılgan. Altın 4,616'da soluklanıyor olabilir ama ISM Prices 70'te kaldıkça reel faiz baskısı sürer. VIX 18'de oturuyor olabilir ama NFP haftası bu değerin değişmesi için zaten matematiksel bir teşvik yaratır.

Cuma 12:30 GMT'de bu üç tablo tek bir cevap için bir araya gelecek: ABD ekonomisi yumuşak iniyor mu, sert mi? Cevap, 19. haftanın sonunda fiyatların değil, anlatının yönünü belirleyecek.

Bu hafta sayılar değil, sayılar arası gerilim önemli. Onu izleyen kazanır.

Veri kaynağı: PriceONN canlı kotasyon, Market Compass ve ekonomik takvim akışı. Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.